- Điểm a khoản 1, khoản 3, điểm a khoản 4 và khoản 6 Điều 2; khoản 2 Điều 31; khoản 2 Điều 32 Luật Bảo hiểm xã hội số 41/2024/QH15 ngày 29/6/2024, hiệu lực từ 01/7/2025.
- Khoản 1 Điều 13 Bộ luật Lao động 2019 số 45/2019/QH14, hiệu lực từ 01/01/2021.
- Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo hiểm xã hội, Chính phủ trình Quốc hội ngày 21/10/2026. Dự án chưa được thông qua tại ngày kiểm tra 23/10/2026.
- Câu trả lời: chưa bắt buộc. Tài xế ký hợp đồng hợp tác hiện tham gia BHXH tự nguyện; đề xuất bắt buộc được trình Quốc hội ngày 21/10/2026, chưa thông qua.
- Hiện hành: khoản 1 Điều 2 Luật BHXH 2024 không nêu tài xế công nghệ là một nhóm riêng.
- Ngoại lệ: thỏa thuận có trả công và sự quản lý, điều hành, giám sát thì đóng như hợp đồng lao động (điểm a khoản 1 Điều 2).
- Đang áp dụng: tài xế tự đóng BHXH tự nguyện bằng 22% thu nhập tự chọn vào quỹ hưu trí và tử tuất (khoản 2 Điều 32).
- Dự thảo: Ủy ban Thường vụ Quốc hội quyết định đưa nhóm người làm việc trên nền tảng số vào diện bắt buộc.
- Doanh nghiệp nền tảng: dự thảo chưa quy định phần doanh nghiệp nền tảng phải đóng.
- Lưu ý: đang trình Quốc hội không đồng nghĩa với đã bắt buộc; nghĩa vụ chỉ phát sinh khi luật được thông qua và Ủy ban Thường vụ Quốc hội quyết định.
Vì sao chưa bắt buộc tài xế công nghệ đóng BHXH?
Khoản 1 Điều 2 Luật BHXH 2024 liệt kê 13 nhóm người lao động Việt Nam phải đóng BHXH bắt buộc. Danh sách này không có nhóm tài xế công nghệ hay người làm việc trên nền tảng số. Phần lớn tài xế ký hợp đồng hợp tác với nền tảng, tự chọn giờ chạy và nhận thu nhập theo chuyến.
Khoản 6 Điều 2 đã giao Ủy ban Thường vụ Quốc hội quyết định đưa thêm đối tượng có việc làm, thu nhập ổn định, thường xuyên vào diện bắt buộc, trên cơ sở đề xuất của Chính phủ. Tính đến ngày 23/10/2026, chưa có quyết định nào như vậy cho tài xế công nghệ.
Toàn bộ 13 nhóm đang đóng bắt buộc được tổng hợp trong bài đối tượng tham gia BHXH bắt buộc từ 01/7/2025. Các thay đổi khác của luật mới có trong bài 14 điểm mới của Luật BHXH 41/2024/QH15.
Doanh nghiệp nền tảng có phải đóng BHXH cho tài xế không?
Theo luật hiện hành, doanh nghiệp nền tảng chỉ phải đóng BHXH bắt buộc khi quan hệ với tài xế là quan hệ lao động. Điểm a khoản 1 Điều 2 tính cả thỏa thuận mang tên gọi khác nếu có nội dung về việc làm có trả công, tiền lương và sự quản lý, điều hành, giám sát của một bên.
Cách hiểu này trùng với định nghĩa hợp đồng lao động tại khoản 1 Điều 13 Bộ luật Lao động 2019. Tên “hợp đồng hợp tác” hay “hợp đồng đối tác” không quyết định nghĩa vụ đóng. Nội dung thực tế của thỏa thuận mới quyết định. Câu hỏi tương tự với cộng tác viên có ở bài hợp đồng cộng tác viên có phải là hợp đồng lao động không.
Trong phiên góp ý ngày 29/9/2026, nhiều đại biểu Quốc hội đề nghị doanh nghiệp nền tảng cùng đóng BHXH, không để tài xế tự chịu toàn bộ mức đóng. Đây mới là ý kiến góp ý. Dự thảo chưa quy định tỷ lệ hay mức đóng của doanh nghiệp nền tảng.
Luật BHXH hiện hành và Luật sửa đổi Luật BHXH khác nhau thế nào?
| Nội dung | Luật BHXH 2024 (đang áp dụng) | Dự án luật sửa đổi (chưa thông qua) |
|---|---|---|
| Nhóm người làm việc trên nền tảng số | Không có nhóm riêng | Nêu rõ người làm việc không có quan hệ lao động và người làm việc trên nền tảng số có việc làm, thu nhập ổn định, thường xuyên |
| Cơ quan quyết định đưa vào diện bắt buộc | Ủy ban Thường vụ Quốc hội, với “đối tượng khác” (khoản 6 Điều 2) | Ủy ban Thường vụ Quốc hội, trên cơ sở đề xuất của Chính phủ, theo lộ trình |
| Tài xế ký hợp đồng hợp tác | Tham gia BHXH tự nguyện, đóng 22% thu nhập tự chọn | Chưa có căn cứ đóng, mức đóng, phương thức đóng |
| Phần đóng của doanh nghiệp nền tảng | Chỉ khi quan hệ thỏa điểm a khoản 1 Điều 2 | Chưa quy định; đại biểu đề nghị nền tảng cùng đóng |
| Hiệu lực | Từ 01/7/2025 | Chưa có ngày hiệu lực |
Cơ quan thẩm tra của Quốc hội cho rằng phạm vi “người làm việc không có quan hệ lao động, người làm việc trên nền tảng số” rất rộng và chưa bảo đảm tính khả thi. Cơ quan này đề nghị Chính phủ nêu rõ đối tượng và thời điểm triển khai, hoặc để nội dung này lại cho lần sửa đổi toàn diện Luật BHXH.
Ví dụ cụ thể
Anh T chạy xe cho nền tảng X theo hợp đồng hợp tác, tự bật ứng dụng khi rảnh và nhận tiền theo từng chuyến. Tháng 10/2026, nền tảng X không có nghĩa vụ đăng ký BHXH bắt buộc cho anh T. Anh T muốn tích lũy lương hưu thì đăng ký BHXH tự nguyện.
Nếu anh T chọn thu nhập làm căn cứ đóng là 5.000.000 đồng/tháng, số tiền đóng là 22% x 5.000.000 = 1.100.000 đồng/tháng, trước phần Nhà nước hỗ trợ nếu có. Mức thu nhập chọn phải từ chuẩn hộ nghèo khu vực nông thôn đến 20 lần mức tham chiếu. Cách đăng ký và quyền lợi có trong bài BHXH tự nguyện là gì.
Công ty vận tải Y ký “hợp đồng hợp tác” với 30 tài xế nhưng xếp ca cố định, trả lương theo tháng và xử lý kỷ luật khi tài xế nghỉ ca. Thỏa thuận này có trả công, tiền lương và sự quản lý, điều hành, giám sát. Công ty Y phải đăng ký BHXH bắt buộc cho cả 30 người như hợp đồng lao động, dù đề xuất mới chưa được thông qua.
- Đọc tin “Chính phủ đề xuất” rồi coi là đã bắt buộc: dự án chưa được thông qua, cần chờ luật và quyết định của Ủy ban Thường vụ Quốc hội.
- Đặt tên “hợp đồng hợp tác” để khỏi đóng BHXH: tên gọi không quyết định; thỏa thuận có trả công và quản lý, giám sát vẫn là hợp đồng lao động.
- Lo tài xế đang có hợp đồng lao động phải đóng hai lần khi chạy thêm xe: hiện chỉ đóng bắt buộc theo hợp đồng lao động, thu nhập chạy xe theo hợp đồng hợp tác không phát sinh BHXH bắt buộc.
- Đăng ký BHXH tự nguyện cho người đang đóng bắt buộc: BHXH tự nguyện chỉ dành cho người không thuộc diện bắt buộc (điểm a khoản 4 Điều 2).
Doanh nghiệp đang dùng tài xế, shipper theo hợp đồng hợp tác và chưa chắc ai thuộc diện BHXH bắt buộc?
terra rà soát danh sách người làm việc, xác định người thuộc diện đóng BHXH bắt buộc và tính lương, bảo hiểm hằng tháng cho từng người. Xem dịch vụ tính lương và BHXH của terra
