Khi nào người lao động làm hư hỏng tài sản chỉ phải bồi thường tối đa 3 tháng lương?

Vì sao Điều 129 Bộ luật Lao động giới hạn mức bồi thường?

Điều 129 Bộ luật Lao động tách hai loại lỗi. Người lao động làm hư hỏng tài sản vì sơ suất trong lúc làm việc không có ý gây thiệt hại. Bắt người đó trả toàn bộ giá trị tài sản có thể lấy đi thu nhập của nhiều tháng, nên luật đặt trần 3 tháng tiền lương cho trường hợp nhẹ.

Trần này chỉ áp dụng khi giá trị thiệt hại nằm dưới ngưỡng 10 tháng lương tối thiểu vùng. Ngưỡng gắn với lương tối thiểu vùng nên tăng theo mỗi lần Chính phủ điều chỉnh lương tối thiểu. Các giới hạn khác về tiền lương và kỷ luật lao động có trong bài 7 quy định bảo vệ quyền lợi người lao động.

Ngưỡng 10 tháng lương tối thiểu vùng năm 2026 là bao nhiêu?

Vùng tính theo địa bàn nơi người lao động làm việc, không theo trụ sở chính. Doanh nghiệp có chi nhánh ở nhiều tỉnh nên tra danh mục địa bàn kèm Nghị định 293/2025/NĐ-CP cho từng nơi làm việc.

Khi nào không áp mức bồi thường tối đa 3 tháng lương?

Thiếu một trong ba điều kiện thì không áp trần 3 tháng lương. Người lao động bồi thường theo quy định của pháp luật hoặc nội quy lao động của doanh nghiệp. Ba trường hợp hay gặp là gây thiệt hại do cố ý, thiệt hại nghiêm trọng, hoặc giá trị thiệt hại vượt ngưỡng 10 tháng lương tối thiểu vùng.

Làm mất dụng cụ, thiết bị, tài sản hoặc tiêu hao vật tư quá định mức thì bồi thường một phần hoặc toàn bộ theo thời giá thị trường hoặc theo nội quy lao động. Người lao động đã ký hợp đồng trách nhiệm thì bồi thường theo hợp đồng trách nhiệm đó.

Người lao động không phải bồi thường khi thiệt hại do thiên tai, hỏa hoạn, địch họa, dịch bệnh nguy hiểm, thảm họa hoặc sự kiện khách quan không thể lường trước và không thể khắc phục dù đã áp dụng mọi biện pháp cần thiết.

Các bước xử lý bồi thường thiệt hại và khấu trừ lương bồi thường

1. Yêu cầu người lao động tường trình bằng văn bản ngay khi phát hiện thiệt hại.
2. Thông báo họp xử lý bồi thường trước ít nhất 05 ngày làm việc, gửi người lao động và tổ chức đại diện người lao động tại cơ sở (nếu có).
3. Họp, lập biên bản có chữ ký người tham dự; người không ký phải được ghi rõ lý do.
4. Ban hành quyết định trong thời hiệu 06 tháng, ghi mức thiệt hại, nguyên nhân, mức bồi thường, thời hạn và hình thức bồi thường.
5. Khấu trừ lương bồi thường hằng tháng, mỗi tháng không quá 30% lương thực trả, và ghi rõ khoản trừ trên phiếu lương.

Xử lý bồi thường thiệt hại sai trình tự, thủ tục hoặc thời hiệu bị phạt 5 đến 10 triệu đồng với cá nhân và 10 đến 20 triệu đồng với doanh nghiệp, áp dụng từ 10/9/2026. Cách tính trần 30% chi tiết có trong hỏi đáp khấu trừ tiền lương tối đa bao nhiêu.

Ví dụ cụ thể

Anh D làm việc tại Công ty A ở địa bàn vùng II, lương theo hợp đồng 8.000.000 đồng/tháng. Anh D sơ suất làm rơi máy đo cầm tay, chi phí sửa chữa là 30.000.000 đồng. Thiệt hại không nghiêm trọng và thấp hơn ngưỡng vùng II 47.300.000 đồng, nên anh D bồi thường tối đa 3 tháng lương, tức 24.000.000 đồng.

Sau buổi họp xử lý bồi thường, Công ty A quyết định mức bồi thường 24.000.000 đồng. Phần BHXH, BHYT, BHTN anh D đóng là 10,5%, tức 840.000 đồng. Thuế TNCN bằng 0 vì thu nhập thấp hơn mức giảm trừ bản thân 15.500.000 đồng. Lương thực trả là 7.160.000 đồng, nên mức trừ tối đa mỗi tháng là 2.148.000 đồng.

Công ty A trừ 2.148.000 đồng trong 11 tháng đầu, tổng 23.628.000 đồng, và trừ 372.000 đồng ở tháng thứ 12. Nếu chi phí sửa chữa là 50.000.000 đồng, vượt ngưỡng 47.300.000 đồng, trần 3 tháng lương không còn áp dụng và mức bồi thường tính theo nội quy lao động hoặc thời giá thị trường.