Tài khoản an sinh xã hội: từ 2027 nhận lương hưu, trợ cấp BHXH qua VNeID, doanh nghiệp cần chuẩn bị gì?

Từ năm 2027, BHXH Việt Nam dự kiến chi trả lương hưu, trợ cấp BHXH và trợ cấp thất nghiệp qua tài khoản an sinh xã hội trên ứng dụng VNeID, theo Kế hoạch 4146/KH-BHXH ký ngày 14/10/2026. Thay đổi này nhắm vào người hưởng, nhưng doanh nghiệp sẽ cảm nhận nó sớm: qua câu hỏi của người lao động sắp nghỉ việc, qua hồ sơ lệch thông tin, và qua người nước ngoài chưa dùng VNeID.

Tài khoản an sinh xã hội là gì?

Tài khoản an sinh xã hội (tên đầy đủ là tài khoản hưởng an sinh xã hội) là một thông tin định danh trên VNeID, cho phép người dân tích hợp một tài khoản thanh toán, ví điện tử hoặc tài khoản tiền di động để nhận lương hưu, trợ cấp và các khoản an sinh. Khái niệm này được bổ sung vào Nghị định 69/2024/NĐ-CP bởi Nghị định 320/2026/NĐ-CP, có hiệu lực từ 28/9/2026.

Điểm hay bị hiểu nhầm: VNeID không giữ tiền. Theo Báo Điện tử Chính phủ, đây không phải một loại tài khoản ngân hàng độc lập. Tiền vẫn đi vào tài khoản ngân hàng hoặc ví mà người hưởng đã liên kết.

Cái mới là cơ quan chi trả xác định “đúng người” qua định danh điện tử, thay vì dựa vào số tài khoản người hưởng tự kê trên tờ khai. Với BHXH, đây là cách giảm chi sai và chi trùng, không phải một kênh nhận tiền thứ ba.

Ba quy tắc chính của tài khoản an sinh xã hội

Nghị định 320/2026/NĐ-CP đặt ra một số giới hạn mà HR nên nắm để trả lời người lao động cho đúng:

• Một người, một tài khoản: mỗi cá nhân chỉ được tích hợp một trong ba loại là tài khoản thanh toán, ví điện tử hoặc tài khoản tiền di động.
• Chính chủ, khớp dữ liệu: tài khoản tích hợp phải đứng tên người hưởng và có thông tin trùng khớp với dữ liệu định danh điện tử, để hạn chế nhầm lẫn và giả mạo.
• Không bắt buộc ngay: người chưa lập tài khoản và chưa có văn bản ủy quyền vẫn được chi trả bằng hình thức khác theo quy định hiện hành.

Ngoài lương hưu và trợ cấp, cơ quan nhà nước, tổ chức chính trị và tổ chức chính trị xã hội có thể chuyển các khoản hỗ trợ từ ngân sách vào tài khoản này. Khi được hỏi, HR nên hỏi lại người lao động đã liên kết tài khoản nào trên VNeID trước khi hướng dẫn tiếp.

Đăng ký tài khoản an sinh trên VNeID gồm những bước nào?

Theo hướng dẫn đăng trên Cổng thông tin điện tử tỉnh Hà Tĩnh, tài khoản VNeID mức độ 2 chỉ là điều kiện ban đầu. Người hưởng còn phải đăng ký thành công tài khoản hưởng an sinh xã hội:

1. Đăng nhập VNeID bằng tài khoản định danh điện tử mức độ 2.
2. Chọn nhóm “An sinh xã hội”, rồi chọn “Tài khoản hưởng an sinh xã hội”.
3. Xác thực bằng passcode 6 số, vân tay hoặc khuôn mặt.
4. Chọn ngân hàng, nhập số tài khoản chính chủ, xác nhận đồng ý chia sẻ thông tin.
5. Kiểm tra lại, gửi đăng ký và chờ kết quả trên ứng dụng. Nếu thông tin chưa hợp lệ, xem mục “Lịch sử đăng ký” và đăng ký lại.

Giao diện có thể thay đổi theo phiên bản ứng dụng. HR không cần làm thay người lao động, chỉ cần biết các bước để hướng dẫn khi được hỏi.

Lộ trình theo Kế hoạch 4146/KH-BHXH ra sao?

Kế hoạch 4146/KH-BHXH chia làm ba chặng: hai chặng chuẩn bị nằm trong quý IV/2026, chặng chi trả BHXH qua VNeID bắt đầu từ năm 2027. Doanh nghiệp có khoảng hai tháng để làm sạch dữ liệu trước khi hệ thống kết nối xong.

Kế hoạch cũng giao nghiên cứu thêm phương án chi qua ví điện tử và tài khoản tiền di động, tùy khả năng kết nối của các đơn vị cung ứng. Người chưa đủ điều kiện dùng tài khoản an sinh xã hội vẫn được chi trả bằng phương thức phù hợp khác, nên quyền lợi không bị gián đoạn.

Đây là thông tin từ kế hoạch triển khai, chưa phải quy trình chi tiết. Mốc cụ thể của từng địa phương sẽ theo công văn hướng dẫn cuối năm 2026, nên doanh nghiệp không cần đổi quy trình nội bộ ngay lúc này.

Những khoản nào sẽ chi trả BHXH qua VNeID?

Phạm vi chi trả BHXH qua VNeID gồm các chế độ BHXH và bảo hiểm thất nghiệp mà cơ quan BHXH chi trực tiếp cho người hưởng. Với doanh nghiệp, đáng chú ý nhất là lương hưu, BHXH một lần và trợ cấp thất nghiệp, vì đây là những khoản người lao động hỏi HR nhiều nhất khi nghỉ việc.

Nhận lương hưu qua VNeID và trợ cấp hằng tháng

Người nghỉ hưu từ năm 2027 trở đi sẽ là nhóm nhận lương hưu qua VNeID sớm nhất. Mức hưởng và cách tính không đổi; xem chi tiết tại bài cách tính lương hưu BHXH. Thay đổi chỉ nằm ở kênh nhận tiền.

Với người đang hưởng, việc chuyển sang tài khoản an sinh xã hội chưa bắt buộc ngay. Người chưa lập tài khoản vẫn được chi trả bằng hình thức khác theo quy định hiện hành.

Trợ cấp thất nghiệp và BHXH một lần

Đây là khoản doanh nghiệp liên quan trực tiếp, vì hồ sơ bắt đầu từ việc chốt sổ và quyết định nghỉ việc do doanh nghiệp cấp. Trợ cấp thất nghiệp theo Luật Việc làm 2025 (74/2025/QH15, hiệu lực 01/01/2026) vẫn giữ điều kiện và mức hưởng như hiện hành.

Với BHXH một lần, thủ tục nộp hồ sơ được mô tả trong bài thủ tục rút BHXH một lần. Khi chi trả BHXH qua VNeID được áp dụng, phần thay đổi chỉ là nơi tiền về, còn hồ sơ đầu vào vẫn phụ thuộc vào dữ liệu doanh nghiệp đã khai.

Ốm đau, thai sản là trường hợp khác: phần lớn vẫn do doanh nghiệp chi cho người lao động rồi quyết toán với cơ quan BHXH, nên kênh chi trả của doanh nghiệp không đổi trong kế hoạch này.

Doanh nghiệp nên chuẩn bị gì từ quý IV/2026?

Việc nên làm trước tiên là đối chiếu dữ liệu, không phải tuyên truyền. Tài khoản an sinh xã hội chỉ chạy khi thông tin trên sổ BHXH khớp với dữ liệu định danh quốc gia: họ tên, ngày sinh, số định danh cá nhân 12 số.

Hồ sơ lệch một chữ là đủ để người lao động bị chậm nhận tiền, và người họ gọi đầu tiên là HR của công ty cũ. Lỗi thường gặp nhất ở doanh nghiệp lâu năm là nhân viên vẫn mang số CMND 9 số trên hồ sơ BHXH, hoặc họ tên thiếu dấu so với căn cước.

Năm việc cụ thể, theo thứ tự ưu tiên:

1. Đối chiếu danh sách đang tham gia BHXH với căn cước: tìm người còn dùng số CMND cũ, sai họ tên, sai dấu hoặc sai ngày sinh. Người còn lệch nên được cập nhật ngay, trước khi cơ quan BHXH đối chiếu dữ liệu.
2. Ưu tiên nhóm sắp nghỉ hưu trong năm 2027, những người sẽ nhận lương hưu qua VNeID sớm nhất, rồi đến nhóm có kế hoạch nghỉ việc.
3. Bổ sung vào thư bàn giao khi nghỉ việc một đoạn ngắn: từ năm 2027, trợ cấp thất nghiệp và BHXH một lần sẽ chi qua tài khoản an sinh xã hội trên VNeID, người lao động nên kích hoạt định danh mức 2 và liên kết tài khoản ngân hàng chính chủ.
4. Đánh dấu nhóm người lao động nước ngoài để xử lý riêng (xem phần dưới).
5. Giao một đầu mối trong phòng nhân sự theo dõi công văn hướng dẫn của BHXH Việt Nam trong tháng 11 đến 12/2026 và cập nhật quy trình nghỉ việc khi có hướng dẫn chính thức.

Không cần gửi thông báo toàn công ty ngay bây giờ. Hướng dẫn nghiệp vụ chi tiết chỉ ra trong tháng 11 đến 12/2026, và thông báo sớm khi chưa có quy trình thường tạo ra nhiều câu hỏi hơn là câu trả lời.

Người lao động nước ngoài có dùng được tài khoản an sinh xã hội không?

Chưa có hướng dẫn riêng, nên doanh nghiệp không nên trông chờ kênh này cho người nước ngoài. Theo Nghị định 320/2026/NĐ-CP, người nước ngoài nhập cảnh hoặc cư trú hợp pháp tại Việt Nam thuộc diện được cấp tài khoản định danh điện tử, nhưng các nguồn chính thức hiện chưa nêu riêng việc họ lập tài khoản an sinh xã hội.

Thực tế, số người nước ngoài có tài khoản VNeID mức 2 còn ít, và nhiều người rời Việt Nam ngay khi hết hợp đồng. Kế hoạch 4146/KH-BHXH đã nêu nguyên tắc người chưa đủ điều kiện vẫn nhận bằng phương thức khác, nên BHXH một lần của người nước ngoài sẽ tiếp tục đi theo kênh hiện hành cho đến khi có hướng dẫn riêng.

Với doanh nghiệp FDI, quan điểm của chúng tôi là đừng để người lao động nước ngoài chờ kênh mới. Thủ tục chốt sổ và hồ sơ BHXH một lần nên làm xong trước ngày họ xuất cảnh, như hướng dẫn trong bài chốt sổ BHXH cho người lao động nước ngoài.

Rút BHXH một lần cho người đã rời Việt Nam phức tạp hơn nhiều so với người còn ở trong nước. Các bước bàn giao còn lại có trong bài thủ tục nghỉ việc cho người lao động nước ngoài.

Thay đổi này có làm đổi mức hưởng không?

Không. Kế hoạch 4146/KH-BHXH và Nghị định 320/2026/NĐ-CP chỉ đổi cách chi trả, không đổi điều kiện hay mức hưởng. Các khoản tăng gần nhất về trợ cấp đến từ việc điều chỉnh mức tham chiếu từ 01/7/2026, đã tổng hợp trong bài trợ cấp BHXH tăng từ 01/07/2026.

Rủi ro thật nằm ở giai đoạn chuyển tiếp năm 2027, khi một phần người hưởng đã dùng tài khoản an sinh xã hội còn phần khác vẫn nhận theo cách cũ. Doanh nghiệp giữ dữ liệu sạch từ bây giờ sẽ ít phải giải thích hơn trong giai đoạn đó.

terra hỗ trợ doanh nghiệp chuẩn bị dữ liệu BHXH như thế nào?

Kênh chi trả BHXH qua VNeID chỉ thuận lợi khi dữ liệu BHXH của người lao động khớp với định danh quốc gia, và đây là phần việc nằm ở doanh nghiệp. Trong dịch vụ tính lương có kê khai BHXH, terra giữ dữ liệu lương và BHXH của nhân viên đồng bộ hằng tháng, nên việc rà soát trước năm 2027 không phải làm riêng một đợt.

• Đối chiếu danh sách tham gia BHXH với số định danh cá nhân, họ tên, ngày sinh; lập danh sách người cần cập nhật.
• Kê khai báo tăng, báo giảm và điều chỉnh thông tin BHXH hằng tháng cùng kỳ tính lương.
• Chuẩn bị hồ sơ chốt sổ khi nhân viên nghỉ việc, gồm cả người lao động nước ngoài trước ngày xuất cảnh.
• Theo dõi công văn hướng dẫn của BHXH Việt Nam và cập nhật quy trình nghỉ việc cho khách hàng khi có thay đổi.

Kết luận

Chi trả qua tài khoản an sinh xã hội trên VNeID là thay đổi của cơ quan BHXH, nhưng phần việc chuẩn bị dữ liệu nằm ở doanh nghiệp. Quý IV/2026 là lúc đối chiếu hồ sơ, trước khi kênh mới vận hành từ năm 2027. Nếu cần rà soát hồ sơ BHXH và lương trước mốc này, liên hệ đội ngũ terra.