Nếu bạn đang cần một mẫu đơn xin nghỉ không lương rõ ràng, đúng quy định và có thể được công ty duyệt nhanh, bài viết này từ terra sẽ giúp bạn. terra đã tổng hợp 8 mẫu đơn xin nghỉ phép không lương, kèm hướng dẫn cách viết đơn xin nghỉ không hưởng lương theo quy định pháp luật và các lưu ý giúp người lao động tránh mất quyền lợi về lương – BHXH.
Đơn xin nghỉ không lương là gì?
Đơn xin nghỉ không lương là văn bản chính thức mà người lao động gửi tới người sử dụng lao động để xin tạm ngưng công việc trong một thời gian nhất định mà không nhận lương. Loại đơn này thường được sử dụng khi người lao động cần giải quyết các vấn đề cá nhân, học tập, sức khỏe hoặc các công việc đột xuất nhưng không còn phép năm có lương hoặc không thuộc đối tượng nghỉ hưởng lương.
Người lao động có thể nộp đơn trong các trường hợp phổ biến sau:
- Gia đình, cá nhân: chăm sóc người thân ốm, kết hôn, sinh con hoặc các sự kiện quan trọng khác.
- Học tập, nâng cao chuyên môn: tham gia khóa đào tạo, học tập dài hạn mà không muốn nghỉ phép có lương.
- Sức khỏe: nghỉ dưỡng hoặc điều trị bệnh dài hạn mà không đủ điều kiện hưởng chế độ bảo hiểm hay phép có lương.
- Công việc đột xuất khác: yêu cầu tạm nghỉ theo thỏa thuận với doanh nghiệp.
Quy định pháp luật về nghỉ không hưởng lương
Theo Điều 115 Bộ luật Lao động 2019, người lao động có quyền nghỉ không hưởng lương 1 ngày và cần thông báo trước cho người sử dụng lao động trong các trường hợp sau:
- Người thân mất: ông nội, bà nội, ông ngoại, bà ngoại hoặc anh, chị, em ruột;
- Cha hoặc mẹ tổ chức kết hôn;
- Anh, chị, em ruột tổ chức kết hôn.
Nếu doanh nghiệp từ chối cho nghỉ không lương trong các trường hợp mà pháp luật đã quy định, theo Nghị định 12/2022/NĐ-CP, doanh nghiệp có thể bị phạt từ 2.000.000 – 5.000.000 VNĐ (với cá nhân vi phạm), hoặc 4.000.000 – 10.000.000 VNĐ (với tổ chức).
Theo quy định, người lao động chỉ được nghỉ không lương tối đa 1 ngày trong các trường hợp như người thân mất hoặc kết hôn. Nếu muốn nghỉ thêm hoặc nghỉ không lương vì lý do khác, người lao động phải thỏa thuận trước với người sử dụng lao động. Tuy nhiên, pháp luật không bắt buộc doanh nghiệp phải chấp thuận.
Thời gian nghỉ không lương theo thỏa thuận:
- Không bị pháp luật giới hạn về số ngày.
- Phải có sự đồng thuận giữa cả hai bên.
- Người sử dụng lao động có quyền từ chối thỏa thuận nghỉ không lương mà không bị coi là vi phạm pháp luật.
Như vậy, trách nhiệm của người sử dụng lao động là tạo điều kiện cho người lao động nghỉ không lương đúng 1 ngày theo quy định, còn các ngày nghỉ thêm hoặc nghỉ vì lý do khác phải dựa trên thỏa thuận hai bên.
8 Mẫu đơn xin nghỉ không lương miễn phí tải xuống
Dưới đây là bộ 8 mẫu đơn xin nghỉ phép không lương được tổng hợp theo chuẩn doanh nghiệp Việt Nam, dễ chỉnh sửa, phù hợp nhiều mục đích: nghỉ thai sản, ốm đau, học tập, nghỉ việc riêng hoặc nghỉ dài ngày.
Mẫu đơn nghỉ không lương phổ biến
Dùng trong đa số trường hợp: có việc đột xuất, cần nghỉ vài ngày nhưng không nằm trong chế độ nghỉ phép hằng năm.
Tải tại đây: Mẫu đơn xin nghỉ không lương thông thường
Mẫu đơn nghỉ không lương do ốm đau, điều trị
Áp dụng khi cần nghỉ dài ngày để điều trị nhưng không đủ điều kiện hưởng chế độ ốm đau.
Tải tại đây: Mẫu đơn xin nghỉ không lương để chữa bệnh
Mẫu đơn nghỉ không lương vì việc gia đình
Dùng khi có việc riêng trong gia đình như chăm sóc người thân, giải quyết việc khẩn, v.v.
Tải tại đây: Mẫu đơn xin nghỉ vì lý do gia đình
Mẫu đơn nghỉ không lương sau sinh
Phù hợp với người lao động nữ sau sinh cần thêm thời gian chăm con, phục hồi.
Tải tại đây: Mẫu đơn nghỉ không lương sau sinh
Mẫu đơn nghỉ không lương để dưỡng thai
Dành cho phụ nữ mang thai muốn xin thêm thời gian nghỉ ngơi trước khi nghỉ thai sản — nếu doanh nghiệp đồng ý.
Tải lại đây: Mẫu đơn xin nghỉ không lương cho phụ nữa dưỡng thai
Mẫu đơn nghỉ không lương dành cho giáo viên
Thích hợp cho giáo viên cần nghỉ để học nâng cao, hoàn thiện chuyên môn, hoặc vì lý do cá nhân.
Tải tại đây: Mẫu đơn nghỉ không lương dành cho giáo viên
Mẫu đơn nghỉ không lương do thiên tai, hỏa hoạn
Sử dụng khi có việc bất khả kháng như thiên tai, hỏa hoạn, thiên tai ảnh hưởng — cần thời gian nghỉ dài hơn.
Tải tại đây: Mẫu đơn xin nghỉ không lương do thiên tai hỏa hoạn
Bạn có thể tham khảo cách tổ chức dòng, nội dung, và cách ghi lý do cũng như thời gian nghỉ để đảm bảo rõ ràng và dễ được công ty chấp thuận.
Cách viết đơn xin nghỉ không lương chi tiết
Khi soạn thảo đơn xin nghỉ không hưởng lương, người lao động cần đảm bảo đầy đủ thông tin cơ bản, rõ ràng và có tính thuyết phục để doanh nghiệp dễ dàng xem xét phê duyệt. Nội dung chính cần có bao gồm:
1. Quốc hiệu, tiêu ngữ
- Quốc hiệu: CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
- Tiêu ngữ: Độc lập – Tự do – Hạnh phúc
- Thông thường đặt ở phía trên cùng của đơn, căn giữa trang giấy.
2. Tiêu đề
- Ghi rõ “Đơn xin nghỉ không lương” hoặc “Đơn xin nghỉ việc không hưởng lương” tùy vào trường hợp.
- Viết in hoa, có dấu, căn giữa trang giấy để rõ ràng và trang trọng.
3. Phần mở đầu
- Thông tin người viết đơn: Họ tên, chức vụ, bộ phận, thời gian bắt đầu làm việc tại công ty.
- Phần kính gửi: quản lý trực tiếp, ban giám đốc hoặc phòng nhân sự của công ty.
4. Lý do xin nghỉ không lương
- Trình bày lý do cụ thể và hợp lý, ví dụ: ốm đau, việc gia đình, học tập, sinh con…
- Nếu nghỉ theo thỏa thuận, nêu rõ khoảng thời gian dự kiến nghỉ để doanh nghiệp sắp xếp công việc.
5. Thời gian nghỉ dự kiến
- Ghi rõ từ ngày … đến ngày …, tính chính xác số ngày làm việc.
- Nếu cần bàn giao công việc, kèm danh sách nhiệm vụ hoặc email bàn giao để đảm bảo tính minh bạch.
6. Cam kết: Khi quay lại công việc, cam kết hoàn thành công việc dang dở, phối hợp bàn giao với đồng nghiệp để không ảnh hưởng đến hoạt động chung của công ty.
7. Kính mong: Ghi yêu cầu công ty xem xét và phê duyệt đơn xin nghỉ không lương.
8. Ký tên và ghi ngày tháng: Ghi rõ ngày, tháng, năm viết đơn và ký tên đầy đủ để hoàn thiện thủ tục.
Lưu ý quan trọng khi soạn đơn nghỉ không lương
- Nên viết rõ ràng, trung thực, có tổ chức — tránh viết dài dòng, lan man.
- Công ty có thể từ chối nếu lý do nghỉ không thuộc quy định pháp luật hoặc hai bên chưa thỏa thuận rõ.
- Đơn nên được nộp sớm để công ty sắp xếp thay thế hoặc bàn giao công việc — tránh ảnh hưởng đến hoạt động chung.
- Nếu nghỉ dài ngày, nên trao đổi rõ việc đóng BHXH, BHYT (nếu có) với công ty để tránh bị gián đoạn quyền lợi.
- Nếu nghỉ gần sát ngày quay lại làm việc, nên ghi rõ ngày làm việc trở lại để tránh hiểu lầm.
- Nên giữ lại bản sao đơn xin nghỉ và văn bản phê duyệt của công ty để làm căn cứ khi cần.
So sánh nghỉ phép năm và nghỉ không lương
Căn cứ pháp lý & quyền lợi chính
Nghỉ phép năm: Quy định tại Điều 113, 114 Bộ luật Lao động 2019, người lao động đủ điều kiện được nghỉ có lương dựa trên các yếu tố như thâm niên, chức vụ, loại công việc và điều kiện lao động. Mức lương trong thời gian nghỉ phép vẫn được tính bình thường.
Nghỉ không lương: Pháp luật chỉ quy định rõ nghỉ không lương 01 ngày trong những trường hợp đặc biệt như mất người thân hoặc kết hôn theo Điều 115 Bộ luật Lao động 2019. Các trường hợp nghỉ khác hoàn toàn phụ thuộc vào thỏa thuận giữa người lao động và người sử dụng lao động. Nghỉ không lương ngoài các trường hợp này phải có sự đồng ý của doanh nghiệp.
Ảnh hưởng đến thu nhập và BHXH
Nghỉ phép năm: Người lao động vẫn nhận 100% lương cơ bản, không ảnh hưởng đến quyền lợi bảo hiểm xã hội (BHXH) và các khoản trợ cấp khác.
Nghỉ không lương:
- Nếu nghỉ từ 14 ngày làm việc trở lên trong một tháng, người lao động không phải đóng BHXH tháng đó theo Điều 85 Luật BHXH 2014.
- Thời gian nghỉ không lương dài có thể làm giảm thu nhập trực tiếp, ảnh hưởng đến quyền lợi hưởng BHXH, trợ cấp ốm đau, thai sản, hưu trí sau này.
Điều kiện, thủ tục và thời gian nghỉ
Nghỉ phép năm:
- Có số ngày nghỉ cố định theo quy định pháp luật (tối thiểu 12 ngày/năm, có thể nhiều hơn tùy vào thâm niên hoặc điều kiện lao động đặc biệt).
- Cần lập kế hoạch nghỉ và được doanh nghiệp phê duyệt trước để đảm bảo hoạt động sản xuất kinh doanh không bị gián đoạn.
Nghỉ không lương:
- Thời gian nghỉ linh hoạt, không bị pháp luật giới hạn nếu nghỉ theo thỏa thuận.
- Người lao động phải thỏa thuận rõ ràng với doanh nghiệp về lý do và thời gian nghỉ.
- Người sử dụng lao động có quyền từ chối nếu lý do nghỉ không thỏa đáng hoặc ảnh hưởng đến hoạt động chung.
Tác động đến thâm niên, ngày phép và phúc lợi
Nghỉ phép năm: Không làm mất ngày phép, bảo toàn thâm niên, quyền lợi liên quan như lương, phụ cấp, BHXH vẫn được giữ nguyên.
Nghỉ không lương:
- Nếu nghỉ dài ngày hoặc không có thỏa thuận, có thể ảnh hưởng đến quyền lợi BHXH, làm giảm số năm tham gia đóng bảo hiểm.
- Có thể giảm thâm niên, ảnh hưởng ngày phép năm, phụ cấp và các chế độ phúc lợi khác nếu nghỉ quá nhiều mà không được sự đồng ý của doanh nghiệp.
Câu hỏi thường gặp về đơn xin nghỉ không lương
Người lao động nghỉ không hưởng lương có phải đóng BHXH không?
Theo Điều 85 Luật Bảo hiểm xã hội 2014, người lao động nghỉ không hưởng lương từ 14 ngày làm việc trở lên trong tháng thì không phải đóng BHXH cho tháng đó, và thời gian này không được tính để hưởng BHXH, trừ trường hợp nghỉ hưởng chế độ thai sản. Trường hợp người lao động nghỉ không hưởng lương dưới 14 ngày làm việc trong tháng, thì vẫn phải tham gia BHXH theo quy định.
Do đó, doanh nghiệp và người lao động cần theo dõi chính xác số ngày nghỉ không hưởng lương trong tháng để bảo đảm quyền lợi và tuân thủ đúng quy định pháp luật về bảo hiểm xã hội.
Người lao động được nghỉ không lương tối đa bao lâu?
Theo quy định của pháp luật, người lao động không bị giới hạn thời gian nghỉ không lương nếu việc nghỉ được thực hiện theo thỏa thuận giữa hai bên. Tuy nhiên, trong các trường hợp đặc biệt do pháp luật liệt kê, chẳng hạn như mất người thân, kết hôn hoặc đám cưới, thời gian nghỉ tối đa chỉ 1 ngày. Do đó, nếu người lao động muốn nghỉ dài hơn, bắt buộc phải có sự đồng ý rõ ràng từ phía doanh nghiệp.
Nghỉ ốm không lương có được tính vào phép năm?
Theo một số chuyên gia: nếu nghỉ không hưởng lương được sự đồng ý của doanh nghiệp và tổng thời gian không lương trong năm không vượt quá 1 tháng, thì có thể được tính vào thời gian làm việc để xét hưởng phép năm.
Nếu điều kiện không đáp ứng — hoặc nghỉ dài hơn 1 tháng — thời gian nghỉ không lương sẽ không được tính vào phép năm.
Dịch vụ tính lương chính xác tại terra
Khi doanh nghiệp có nhân viên nghỉ không lương, đặc biệt dài ngày, việc tính lương, đóng/ tạm dừng BHXH, BHYT, theo quy định pháp luật trở nên phức tạp. Tại terra, chúng tôi cung cấp dịch vụ tính lương (payroll) — đảm bảo:
- Tính lương & phụ cấp chính xác theo số ngày làm việc thực tế, thời gian nghỉ không lương;
- Quản lý BHXH, BHYT theo quy định mới nhất (luật BHXH 2024), hỗ trợ doanh nghiệp khai báo giảm – tạm hoãn lao động nếu người lao động nghỉ dài;
- Báo cáo rõ ràng, minh bạch — giúp tránh rủi ro pháp lý, giúp doanh nghiệp dễ quản lý nhân sự;
- Hỗ trợ tư vấn cách xử lý nghỉ phép, nghỉ không lương, đóng BHXH/BHYT — phù hợp với nhiều ngành, quy mô doanh nghiệp.
Nhờ vậy, doanh nghiệp có thể yên tâm khi nhân viên xin nghỉ không lương mà vẫn đảm bảo quyền lợi và tuân thủ pháp luật.
Điền thông tin để được tư vấn nhanh nhất!
Kết luận
Việc soạn một đơn xin nghỉ không lương chuẩn — hợp pháp — không chỉ giúp người lao động bảo vệ quyền lợi khi cần nghỉ việc vì lý do cá nhân, gia đình, học tập hay sức khỏe, mà còn giúp doanh nghiệp quản lý minh bạch, tránh rủi ro pháp lý. Bài viết tại terra cung cấp đủ khung pháp lý (luật), mẫu đơn, hướng dẫn chi tiết và cả giải pháp dịch vụ tính lương (payroll) — hỗ trợ doanh nghiệp xử lý rõ ràng, đúng luật. Nếu bạn cần — chúng tôi có thể cung cấp file mẫu đơn, và checklist cho doanh nghiệp để dễ áp dụng hơn.
